Kazanie ks. Tapaniego Simojokiego podczas nabożeństwa kończącego konferencję Corpus Christi. Kościoł św. Michała w Pradze. (zdjęcie: Sahar Sadlovsky)
„Obraz Boży” (“The Image of God”) – pod takim hasłem odbyła się kolejna letnia edycja konferencji Corpus Christi. Pod koniec lipca setki młodych luteran z kilkudziesięciu państw zgromadziło się w Pradze – w tym trzy osoby z Polski.
Głównym mówcą na tegorocznym Corpus Christi był ks. Tapani Simojoki – biskup elekt Ewangelicko-Luterańskiego Kościoła Anglii. Seria wykładów plenarnych, odwołująca się do głównego motywu konferencji, rozpoczęła się od omówienia opisu stworzenia z Księgi Rodzaju. Na uznanie zasługuje fakt, że wykładowca uniknął wchodzenia w utarte schematy sporu krecjonizmu i ewolucjonizmu, a zamiast tego przedstawił perspektywę, którą rzadko słyszy się na kazaniach.
Ks. Simojoki zwrócił uwagę, że opis stworzenia nie został umieszczony w Biblii w celu przybliżenia czytelnikowi historii naturalnej. Stanowi on prolog do Tory, a zatem jest swoistą preambułą do Prawa danego Izraelowi. Celem pierwszych rozdziałów Genesis jest zatem uchwycenie właściwej perspektywy na rolę człowieka, który żyje w przymierzu z Bogiem. Szczególnie interesująca była interpretacja 7 dni stworzenia jako uporządkowanej budowy Bożego sanktuarium. Pierwsze trzy dni poświęcone są tworzeniu struktury: rozdzielenie światła i ciemności, rozdzielenie wód, wyodrębnienie suchego lądu. Pod koniec trzeciego dnia rozpoczyna się nowy etap – meblowanie. W przygotowanej przez Boga strukturze umieszczone zostają rośliny, ciała niebieskie, zwierzęta, a wreszcie – szóstego dnia – ludzie. Siódmy dzień odpoczynku odpowiada konsekracji przybytku. Budowę świątyni w czasach Salomona można postrzegać w kategoriach odbudowy Edenu.Mówca podkreślił, że w świątyniach pogańskich zwykle ostatnim etapem przygotowania miejsca kultu było wprowadzenie do środka wizerunku bóstwa. W opisie biblijnym z kolei ostatnim elementem budowy Bożego sanktuarium jest umieszczenie w nim człowieka, który nosi obraz Boży.
Oprócz sesji plenarnych uczestniczy mieli możliwość uczestniczenia w wybranych seminariach podczas sesji równoległych. Jedno z nich było prowadzone przez ks. Martina Damaška z praskiej parafii Ewangelickiego Kościoła Augsburskiego Wyznania w Republice Czeskiej. Tematyką seminarium były historyczne uwarunkowania powszechnego w czeskim społeczeństwie ateizmu. Ks. Damašek podkreślił, że czeski ateizm rzadko przybiera formę scjentystycznej polemiki z religią bądź postawy wrogiej chrześcijaństwu. Częściej polega raczej na nieufności wobec wyznaniowych instytucji połączonej z bliżej nieokreślonymi zapatrywaniami na istnienie jakiejś siły wyższej. Skąd zatem owa przeważająca nieufność?
Ks. Damašek wskazał na trzy główne czynniki, które uformowały podejście do religii w czeskiej mentalności. Pierwszym z nich były wojny husyckie. W XV wieku Czesi doświadczyli pięciu krucjat, które odcisnęły piętno na społeczeństwie – na obszarach wiejskich praktycznie każdy stracił jakiegoś członka rodziny. Drugim czynnikiem była polityka wyznaniowa Habsburgów, którzy w XVII wieku zakazali publicznego kultu Kościołów niepodporządkowanych papieżowi, a wielu protestantów zostało zmuszonych do opuszczenia Czech. Sytuacja ta utrzymywała się ponad 150 lat. W powszechnej świadomości czeski ateizm najczęściej kojarzy się z trzecim czynnikiem, czyli komunizmem w Czechosłowacji. Był on zasadniczo bardziej opresyjny od ustroju PRL, a chrześcijanie spotykali się z systemową dyskryminacją – chodzenie do kościoła wiązało się np. z brakiem możliwości podjęcia studiów. Wielu Czechów dla własnego bezpieczeństwa wolało nie przyznawać się do związków z Kościołem.
Jak co roku atutem konferencji Corpus Christi były codzienne modlitwy liturgiczne o różnych porach dnia. Sesje plenarne rozpoczynały się od jutrzni, a po wykładach kończyły się modlitwą południową. Wspólna modlitwa, w różnej formie, miała miejsce również wieczorem. Szczególnie zapadła mi w pamięć kompleta, podczas której luteranin z Izraela zaśpiewał psalm 8 w języku hebrajskim. Zakończeniem konferencji było nabożeństwo Słowa w kościele św. Michała na praskim Nowym Mieście.
Wiadomo już, że przyszłoroczna edycja konferencji odbędzie się w Turku, a w jej organizację zaangażuje się Ewangelicko-Luterańska Diecezja Misyjna w Finlandii.
Grzegorz Żarnecki
