Lucas Cranach starszy, „Sąd Ostateczny” (fragment)
„Niech się weselą pola i wszystko, co jest na nich, niech się radują wszystkie leśne drzewa przed obliczem PANA, bo przychodzi, bo przychodzi, by sądzić ziemię! Będzie sądził świat sprawiedliwie i ludy według swej wierności”.
Ps 96,12-13
W zachodniej kulturze motyw sądu Bożego często kojarzy się ze złowieszczym, strasznym wydarzeniem, podczas którego grzesznicy zostaną surowo ukarani. Kto nie słyszał choć raz słynnego „Dies irae” z Requiem Mozarta? Przejmująca muzyka znakomicie łączy się z łacińskim tekstem mszy żałobnej:
„Quantus tremor est futurus,
Quando judex est venturus,
Cuncta stricte discussurus!”
(„O, jak wielka będzie trwoga,
Gdy przed ścisłym sądem Boga
Stanie grzesznych rzesza mnoga!”)
Nasz dzisiejszy psalm uzupełnia jednak ten obraz i wskazuje na inny wymiar sądu. Reakcją na nadchodzący Boży sąd jest wesele i radość! Zło zostanie poskromione, wszyscy zbrodniarze będą pociągnięci do odpowiedzialności, zatriumfuje sprawiedliwość – czyż nie jest to bardzo dobra wiadomość? Boży sąd ma wymiar kosmiczny – świat stanie się lepszym miejscem, zostanie na nim zaprowadzony należyty porządek. Z tego powodu radość udziela się całemu stworzeniu: „Śpiewajcie PANU pieśń nową, śpiewaj PANU cała ziemio!” [Ps 96,1], „Rzeki niech klaszczą w dłonie, góry niech razem radośnie wołają przed obliczem PANA, bo nadchodzi, by sądzić ziemię!” [Ps 98,8-9]
Nieraz słyszymy o wyjątkowo odrażających niegodziwościach, które wzbudzają w nas słuszny gniew i oburzenie. Perspektywa Bożego sądu gwarantuje, że żadne zło nie pozostanie bez odpowiedzi. Choćby ktoś uniknął rozliczenia przed ziemskimi sądami, to nie uniknie go przed trybunałem Chrystusa [2 Kor 5,10]. Jest w tym coś bardzo uwalniającego. Odruchowe pragnienie zemsty i złorzeczenia wobec tych, którzy nas skrzywdzili, zostaje zastąpione modlitwą za nieprzyjaciół – nie w imię pobłażliwości, lecz dlatego, że nie jest naszą rolą wymierzanie sprawiedliwości na własną rękę.
„Nie szukajcie zemsty sami, umiłowani, ale pozostawcie miejsce gniewowi Boga. Napisano bowiem: Do Mnie należy wymierzanie kary, Ja odpłacę, mówi Pan”.
Rz 12,19
Grzegorz Żarnecki
Tekst polski sekwencji „Dies irae” podany w przekładzie abp. Mańkowskiego.
